Chế độ ăn cho bệnh nhân suy thận mạn: Nguyên tắc dinh dưỡng giúp bảo vệ chức năng thận

Suy thận mạn là bệnh lý ngày càng phổ biến và có xu hướng gia tăng ở nhiều độ tuổi. Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng giúp làm chậm tiến triển bệnh, giảm biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Vậy bệnh nhân suy thận mạn nên ăn gì, kiêng gì và xây dựng thực đơn như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Suy thận mạn là gì?

Suy thận mạn là tình trạng chức năng thận suy giảm kéo dài theo thời gian, khiến thận không thể lọc bỏ chất thải và cân bằng nước – điện giải hiệu quả như bình thường. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như:

• Mệt mỏi kéo dài
• Phù chân tay
• Tiểu ít hoặc tiểu đêm nhiều
• Chán ăn, buồn nôn
• Tăng huyết áp
• Thiếu máu

Nếu không kiểm soát tốt, bệnh có thể tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối và phải chạy thận nhân tạo.

Vai trò của chế độ dinh dưỡng đối với bệnh nhân suy thận mạn

Dinh dưỡng hợp lý giúp:

• Giảm gánh nặng hoạt động cho thận
• Hạn chế tích tụ chất độc trong cơ thể
• Kiểm soát huyết áp và đường huyết
• Giảm phù và rối loạn điện giải
• Làm chậm quá trình tiến triển của suy thận
• Nâng cao sức khỏe tổng thể cho người bệnh

Mỗi giai đoạn suy thận sẽ có chế độ ăn khác nhau, tuy nhiên người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng.

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn cho bệnh nhân suy thận mạn

Chế độ ăn dành cho người bệnh suy thận mạn

1. Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn

Ăn quá mặn làm tăng huyết áp và khiến cơ thể giữ nước nhiều hơn, gây phù và tăng gánh nặng cho thận.

Người bệnh nên:

• Hạn chế nước mắm, muối, đồ muối chua
• Tránh thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp
• Không ăn quá nhiều mì gói, xúc xích, đồ ăn nhanh

Nên ưu tiên món luộc, hấp thay vì món kho mặn.

2. Kiểm soát lượng đạm hợp lý

Đạm là chất cần thiết nhưng khi chuyển hóa sẽ tạo ra chất thải khiến thận phải hoạt động nhiều hơn.

Người suy thận mạn nên:

• Ăn lượng đạm theo hướng dẫn của bác sĩ
• Ưu tiên đạm chất lượng cao như:
  • Cá
  • Thịt nạc
  • Trứng
  • Sữa dành cho người bệnh thận

Không nên ăn quá nhiều:

• Nội tạng động vật
• Thịt đỏ nhiều mỡ
• Hải sản quá thường xuyên

3. Hạn chế thực phẩm giàu kali

Khi chức năng thận suy giảm, kali dễ tích tụ trong máu gây nguy hiểm cho tim mạch.

Các thực phẩm giàu kali cần hạn chế:

• Chuối
• Cam
• Sầu riêng
• Khoai tây
• Nước dừa
• Rau xanh đậm

Có thể giảm kali bằng cách:

• Ngâm rau củ trước khi nấu
• Luộc bỏ nước đầu

4. Kiểm soát lượng phospho

Phospho tăng cao có thể gây ngứa, yếu xương và rối loạn chuyển hóa canxi.

Người bệnh nên hạn chế:

• Phô mai
• Sữa nhiều phospho
• Nước ngọt có gas
• Nội tạng động vật
• Các loại hạt ăn quá nhiều

5. Uống nước theo hướng dẫn Không phải bệnh nhân suy thận nào cũng cần uống thật nhiều nước. Lượng nước cần phụ thuộc vào:

Lượng nước uống phụ thuộc vào mức độ suy thận 

• Mức độ suy thận
• Tình trạng phù
• Lượng nước tiểu mỗi ngày
• Huyết áp và tim mạch

Người bệnh không nên tự ý uống quá nhiều nước nếu có phù hoặc tiểu ít.

Người bệnh suy thận mạn nên ăn gì?

Một số thực phẩm phù hợp gồm:

Nhóm tinh bột

• Cơm trắng
• Bún, phở
• Miến
• Bánh mì nhạt

Nhóm rau củ phù hợp

• Bí xanh
• Su su
• Bắp cải
• Dưa leo
• Cải thảo

Nhóm đạm tốt

• Cá
• Thịt gà bỏ da
• Thịt lợn nạc
• Lòng trắng trứng

Chất béo lành mạnh

• Dầu oliu
• Dầu mè
• Dầu đậu nành với lượng vừa phải

Bệnh nhân suy thận mạn cần tránh gì?

Người bệnh nên hạn chế:

• Đồ ăn quá mặn
• Thực phẩm đóng hộp
• Rượu bia
• Thuốc lá
• Nước ngọt có gas
• Thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ

Ngoài ra không nên tự ý dùng thuốc nam, thuốc bắc hoặc thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định.

Gợi ý thực đơn cho bệnh nhân suy thận mạn

Bữa sáng

• Cháo thịt bằm nhạt
• 1 quả trứng luộc
• Táo lượng vừa phải

Bữa trưa

• Cơm trắng
• Cá hấp
• Bí xanh luộc
• Canh cải thảo nhạt

Bữa tối

• Cơm mềm
• Thịt gà luộc
• Su su xào nhạt
• Tráng miệng bằng lê

Lưu ý dành cho bệnh nhân suy thận mạn

• Khám sức khỏe định kỳ theo lịch hẹn
• Kiểm tra chức năng thận thường xuyên
• Duy trì cân nặng hợp lý
• Tập luyện nhẹ nhàng phù hợp sức khỏe
• Không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi chế độ ăn

Kết luận

Chế độ ăn cho bệnh nhân suy thận mạn có vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ chức năng thận và nâng cao chất lượng cuộc sống. Người bệnh cần ăn uống khoa học, giảm muối, kiểm soát đạm, kali và phospho hợp lý theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc duy trì lối sống lành mạnh kết hợp điều trị đúng cách sẽ giúp làm chậm tiến triển của bệnh hiệu quả.Mọi tra cứu thông tin truy cập: http: tuetinh.edu.vn.